Ischias
Ischias is een zenuwpijn die begint in de rug en via de bil doorloopt tot in het been. Deze zenuwpijn in het been wordt veroorzaakt door druk en/of irritatie van de dikke beenzenuw (de nervus ischiadicus).
Ischias is een vervelende aandoening die je enorm kan beperken in het dagelijks leven. Ondanks dat het een onwijs vervelende aandoening is herstellen de meeste mensen (>75%) van ischias zonder operatieve ingreep met behulp van fysiotherapie.
Wat is ischias?
Ischias verwijst naar irritatie of compressie van de nervus ischiadicus. Deze zenuw loopt van de onderrug helemaal naar de voet. Wanneer deze zenuw bekneld raakt, kan dit leiden tot pijn, tintelingen en gevoelloosheid langs het verloop van de zenuw.
Symptomen ischias
De symptomen en mate waarin mensen last hebben verschilt per persoon. Veel voorkomende symptomen zijn:
-Pijn in de bil met uitstraling naar het been
- Ischias wordt vaak geassocieerd met een schietende, brandende pijn die in de bil begint, door het achterste deel van het been loopt en soms uitstraalt tot aan de voet. De beenpijn wordt vaak opgewekt bij het heffen / strekken van het been.
- Tintelingen en gevoelloosheid
- Een ander veelvoorkomend symptoom is het ervaren van tintelingen of gevoelloosheid in het verzorgingsgebied van de betrokken zenuwwortel. Dit kan een 'doof' gevoel zijn in delen van de bil, het been of de voet.
- Krachtverlies in het been
- De compressie van de ischiaszenuw kan leiden tot spierzwakte in het aangedane been. Je kunt hierdoor moeite hebben met het lopen op je hakken of tenen.
- Hoesten, Niezen, Persen
- Toename van klachten bij momenten waarbij de intra-abdominale ruimte verhoogd wordt. Bijvoorbeeld tijdens het hoesten, niezen of persen. Een ander veel gehoord moment van toename van klachten is het tillen van (zware) voorwerpen.
- Moeite met zitten
- Bij ischias kun je moeilijk een comfortabele houding vinden tijdens zitten.
Oorzaken van ischias
Veelvoorkomende oorzaken uitstralende pijn in het been zijn:
-Hernia van de tussenwervelschijf
Een veelvoorkomende oorzaak van ischias is een hernia van de tussenwervelschijf, ook wel een Hernia Nuclei Pulposi (HNP) genoemd. Wanneer het binnenste gedeelte van de schijf in aanraking komt met de zenuwwortel kan er een ontstekingsreactie op gang komen. Deze reactie kan zorgen voor een schietende, brandende pijn in het been. Ook kan dit kan zorgen voor gevoelsstoornissen, krachtverlies en afname van reflexen.
We weten uit wetenschappelijk onderzoek dat veel mensen een hernia hebben zonder dat ze hier last van hebben. Mensen die wel klachten ervaren reageren vaak goed op fysiotherapie. Tegenwoordig worden er steeds minder hernia operaties uitgevoerd.
-Vernauwing van het wervelkanaal
Een vernauwing van het wervelkanaal (spinale stenose) of een vernauwing van het foramen intervertebrale, de ruimte tussen de wervels (foramen stenose) kunnen zorgen voor druk op de uittredende zenuwwortels. Dit komt vaak voor bij veroudering en degeneratieve verandering in de wervelkolom.
-Artrose van de rug
Artrose, een aandoening waarbij het kraakbeen in de gewrichten verslijt, kan een veroorzaker van van uitstralende klachten. Deze slijtage kan leiden tot de vorming van osteofyten, botuitsteeksels, die druk uitoefenen op de zenuwwortel.
-Overbelasting van de rug
Overbelasting van de rug ontstaat vaak door een te hoge belasting van de rug in combinatie met een verlaagde belastbaarheid. Wanneer de rug (gewrichten, spieren, pezen, etc.) overbelast zijn kan dit zorgen voor uitstralende pijn in het (boven)been. Vaak zal deze pijn slechts gevoeld worden in het bovenbeen, dit kenmerkt een uitstralende pijn vanuit de gewrichtskapsels of spieren. Meestal is er geen schade in de rug.
-Triggerpoints in de bil
Triggerpoints, ofwel spanningspunten, in de bilspieren kunnen zorgen voor uitstralende klachten in het been. Zo kun je tintelingen of pijn ervaren tot aan de voet. Vaak is de pijn niet schietend van aard, maar zeurend.
-Slechte algehele gezondheid
Een afname van de algehele gezondheid kan het risico op ischias vergroten. Ongezonde levensstijlkeuzes, zoals roken, een slecht dieet en een gebrek aan lichaamsbeweging, kunnen bijdragen aan ontstekingen en daarmee de kans op uitstralende pijn vergroten.
-Zwangerschap
Bij zwangere vrouwen kan druk op de ischiadicus ontstaan door de groeiende baarmoeder, wat kan leiden tot uitstralende beenpijn.
-Tumor
Hoewel zeldzaam, kan de aanwezigheid van een tumor in het bekkengebied druk uitoefenen op de zenuw en pijn in het been veroorzaken.
Een grondige evaluatie van de mogelijke oorzaken is essentieel om een behandelplan op maat te maken. In het volgende deel zullen we bespreken hoe een fysiotherapeutische benadering kan helpen bij het verlichten van ischiaspijn en het bevorderen van herstel.
Behandeling van ischias
Als de diagnose bekend is , wordt er een behandelplan opgesteld dat gericht is op het verminderen van symptomen, het bevorderen van herstel en het voorkomen van toekomstige ongemakken.
Afhankelijk van de oorzaak van ischias kunnen er verschillende vormen van fysiotherapie worden ingezet.
Bij Maasfysio Sport- en Rugexperts zetten wij OriGENE® therapie succesvol in om ischias klachten te verhelpen. Met OriGENE® therapie kan de rug veilig en geïsoleerd getraind worden op een functionele manier. De rug wordt hierdoor sterker en soepeler en kan veel meer aan.
